DIENSTEN » Milieu » - Dossier glyfosaat
    Dit dossier geeft een overzicht van de recente ontwikkelingen en belangrijke ijkpunten in het verleden. Dit maakt het mogelijk om de actualiteit in een breder perspectief te plaatsen.

    Neem voor meer informatie contact op met:


    Jan Hekman
    telefoon 06-51322313
    j.hekman@ecoconsult-gmm.nl

    Of met:











    Harte Hartlief
    telefoon 06-16579978
    harte.hartlief@ecoconsult-gmm.nl


    Een half jaar na het verbod ...
    Hoe is het verbod bij de beheerders gevallen?
    Het ontbreekt onder meer nog aan actuele kennis bij wie dit jaar omschakelde. 
    Lees het artikel in het Stadswerkmagazine 07|2016.


     
    DOSSIER ONKRUIDBESTRIJDING (glyfosaat)

    Eco Consult houdt zich al bijna 25 jaar bezig als onafhankelijk deskundige met het terugdringen van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen in de openbare ruimte en werkt actief mee aan het ontwikkelen, invoeren en begeleiden van niet-chemische alternatieven.

    Zes maanden na het ingaan van
    het verbod op verhardingen


    Gedurende enige maanden hebben nu gemeenten ervaring opgedaan met het bestrijdingsmiddelenvrij onderhouden van de verhardingen.

    Jan Hekman gaat in het Stadswerkmagazine 07|2016 in op enkele vragen die de afgelopen maanden veel werden gesteld. 

     


    Verbod chemische onkruidbestrijding van kracht
    - Verhardingen vanaf 31 maart 2016
    - Groenvoorzieningen vanaf november 2017
    - Sport- en recreatieterreinen vanaf 2020
     Het betreft de toepassing van alle chemische middelen inclusief de zogenaamde laag risicomiddelen voor professioneel onkruidbeheer. Lees meer.
     
    Verhardingen vanaf 31 maart 2016
    Vanaf 31 maart 2016 verboden om voor het professioneel uitgevoerde onkruidbeheer op verhardingen chemische onkruidbestrijdingsmiddelen te gebruiken. De aanpassing van de wetgeving is bekend gemaakt in de Staatscourant (
    https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2016-112.html?zoekcriteria=%3fzk). Het verbod geldt voor de verharde oppervlakten (conform de nomenclatuur van de weg: open verharding/elementverharding en open verharding/ongebonden verharding).
     
    Groenvoorzieningen vanaf november 2017
    In november 2017 wordt dit gevolgd voor de niet-verharde oppervlakten. Dit betekent voor gemeenten dat in groenvoorzieningen geen bestrijdingsmiddelen meer mogen worden gebruikt.
     
    Sport- en recreatieterreinen vanaf 2020
    Verder zijn er Green Deals gesloten voor het afbouwen van het bestrijdingsmiddelengebruik op sport en recreatieterreinen. In de huidige wetgeving worden deze uitgezonderd van het verbod; de Green Deals betekend in de eerste plaats minimalisering van het gebruik. De Green Deal sport voorziet in een afbouw tot chemievrij beheer in 2020. In een aantal gemeenten worden sportterreinen reeds chemievrij beheerd. Deze best practices zullen als voorbeelden dienen voor de omschakeling. Voor golfterreinen geldt hetzelfde. De Nederlandse Golf Federatie ondersteunt de omschakeling tot chemievrij beheer van haar leden.
     
    Uitzonderingen
    De wet voorziet in enige uitzonderingen op het verbod. Zo mogen planten als de Amerikaanse vogelkers, de Japanse Duizendknoop en de Reuzenberenklauw chemisch worden bestreden. Hierbij moet echter wel in acht genomen worden dat de gebruikte middelen niet mogen afspoelen naar oppervlaktewater.
    De EU-Richtlijn geeft verder aan dat wanneer de bestrijding niet-chemisch mogelijk is dat deze voorrang heeft. Ook op terreinen waar niet-chemische technieken brandgevaar op kunnen leveren, denk hierbij aan de petro-chemie, mogen onkruiden chemische worden bestreden. Het verbod per 31 maart 2016 voorziet ook in deze uitzondering.
     
    Definiëring
    In tegenstelling tot hetgeen hier en daar wordt gedacht geldt niet slechts voor het glyfosaatgebruik op verhardingen een verbod maar voor alle middelen. Slechts (heet) water en (hete) lucht mogen zonder meer worden gebruikt. Alle overige stoffen vallen onder het verbod: algenbestrijdingsmiddelen, vetzuren waaronder het pelargonzuur waar het zogenaamde laag risicomiddel Ultima grotendeels uit bestaat en azijnzuur (Cito).

     

    Voorgeschiedenis
    De discussie over het al of niet gebruiken van bestrijdingsmiddelen en in het bijzonder glyfosaat in de openbare ruimte is al jaren – zowel nationaal als internationaal – onderwerp van discussie. De wettelijke aanpassing is terug te leiden naar het Meerjarenplan Gewasbescherming, zoals deze is vastgesteld in 1990. Hierin is de toon gezet naar een chemievrije openbare ruimte. De meer directe aanleiding was de Richtlijn 2009/128/EG van het Europees Parlement.
    Het ministerie van I&M kondigde in 2013 het toekomstig verbod voor het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen in de niet-landbouw (openbare ruimte en particulier gebruik) aan en dit heeft in maart 2016 geresulteerd in een aanpassing van de wetgeving.

    Als onafhankelijk adviesbureau volgen wij de ontwikkelingen op de voet en nemen wij voor Vereniging Stadswerk deel aan de werkgroep die het ‘NAP’ voorbereidt.

     


    Nieuw onderzoek naar onkruidbestrijding op verhardingen

    Naar aanleiding van kamervragen en reacties op het Actieplan duurzame gewasbescherming heeft Staatssecretaris Atsma op 4 oktober 2012 besloten tot een onafhankelijke inventarisatie van effecten van chemische en niet-chemische onkruidbestrijding. Lees
    hier de hele brief.


     

    September 2012
    Jan Hekman zette voor het Stadswerk-magazine de ontwikkelingen rond het Nationaal Actieplan Gewasbescherming in het afgelopen jaar op een rij met als conclusie onder andere: "De techniek maakt niet-chemisch beheer voor weinig extra kosten kwalitatief gelijkwaardig aan de DOB-uitvoering, het draagvlak bij bewoners brokkelt af en politici kunnen niet langer om duurzame beheeroplossingen heen." Lees hier het hele artikel.
     

    2 juli 2012
    Staatsecretaris Atsma heeft het Nederlands actieplan duurzame gewasbescherming (NAP) aan de Tweede Kamer aangeboden.
    Opmerkingen en meningen over het actieplan kunnen binnen zes weken na dagtekening schriftelijk worden ingediend bij het:
    Ministerie van Infrastructuur en Milieu, dir. Duurzaamheid,
    tav. mw. Van der Ham, Postbus 20901, 2500 EX DEN HAAG


     

    29 juni 2012, standpunt Stadswerk, VHG, Cumela en stichting NCO
    In deze brief pleit Vereniging Stadswerk, samen met branche-verenigingen Cumela en VHG en de leveranciers van niet-chemische technieken (Stichting NCO-Verhardingen) voor invoering van een verbod op gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen in de openbare ruimte per 2015, gevolgd door een verbod op particulier gebruik.

     


    5 juni 2012 Uitstel kamerdebat gevraagd

    Het Kamerdebat over het toekomstige onkruidbeheer op verhardingen op 14 juni wordt verplaatst naar begin september in veband met de inspraakprocedure. De nieuwe Nota duurzame gewasbescherming en het Nederlands Actieplan duurzame gewasbescherming (NAP) worden medio juni geplubliceerd.

     

    Kostenoverzicht onkruidbeheer
    Indicatief
    overzicht van de kostenontwikkeling van jaarrond onkruidbeheer op gemeentelijke verhardingen in periode 1990-2012. Gebaseerd op praktijkervaringen van diverse aannemers en gemeenten.



     

    24 mei 2012
    Groen zomerakkoord aangeboden aan Staatssecretaris Atsma

    In de gezamenlijke notitie Groen zomerakkoord pleiten Branchevereniging VHG, CUMELA Nederland, Vereniging Stadswerk Nederland en Stichting NCO samen voor snelle duidelijkheid met betrekking tot onkruidbeheer op verhardingen. Aandacht wordt gevraagd voor een overgangstermijn tot 1 november 2015, afschaffing van de certificatieplicht voor toepassers en het verbod ook voor particulieren in te stellen.

     
    24 april 2012 Antwoorden vragen Grashoff
    In deze brief geeft Staatssecretaris Atsma antwoord op de vragen van het Tweede Kamerlid Rik Grashoff (GroenLinks) over een verbod op glyfosaat (zie brief 8 maart 2012).
    Opvallend citaat: "Indien professionele bedrijven administratieve lasten willen vermijden, kunnen zij kiezen voor niet-chemische alternatieven, die een gelijkwaardig resultaat en een vergelijkbare winstmarge opleveren". 

     

    12 april 2012 - Voortgang Nationaal Actieplan Gewasbescherming

    Het Nationaal ActiePlan is vrijwel gereed. De planning is dat de Tweede Kamer in mei 2012 debatteert over het onderdeel niet-landbouw en dat ze in juni 2012 definitief beslist de over de inhoud van het Nationaal ActiePlan. Lees de brief van Staatsecretaris Atsma over de voortgang.



     

    31 maart 2012 Uitzending Kassa
    In het programma Kassa vertelt Tweede Kamer lid Rik Grashoff van GroenLinks over hoe de politiek om wil gaan met het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Bekijk de uitzending.

     
    Klankbord- en werkgroep totstandkoming NAP Gewasbescherming
    In Nederland heeft vanaf 2009 een klankbordgroep inbreng gehad in de studie naar de invulling van de EU-richtlijn. In 2011 heeft een daartoe ingestelde werkgroep de opdracht van het Ministerie gehad om de richtlijn te implementeren in een zogenaamd Nationaal ActiePlan. De bedoeling is dat dit Nationaal ActiePlan deel uitmaakt van de 2e Nota Duurzame Gewasbescherming (een definitieve naam komt nog).

    De inhoud van het Nationaal ActiePlan (NAP) sluit naar verwachting aan op de inhoud van de EU-richtlijn en op de in september 2011 door de Kamer aangenomen motie Grashoff.
    Jan Hekman zit namens Vereniging Stadswerk in de klankbordgroep en de werkgroep.

    In de bijgevoegde notitie leest u de standpunten van Stadswerk.

     
    15 februari 2012 Evaluatie Nota Duurzame gewasbescherming
    In deze evaluatie bespreekt het Planbureau voor de Leefomgeving de uitwerking van dit beleid, in hoeverre de doelen zijn gehaald en welke lessen er zijn voor de toekomst. Het beleid heeft een meer duurzame gewasbescherming als doel.



     

    15 september 2011 Motie Grashoff

    Tweede Kamer lid Rik Grashoff van GroenLinks heeft naar aanleiding van het gewasbeschermingsdebat een motie ingediend voor een verbod van het gebruik van glyfosaat houdende middelen voor niet commercieel gebruik. Deze motie is door de Tweede Kamer op 25 oktober aangenomen.


     

    EU Richtlijn 2009
    In 2009 stelde de EU de rapport Richtlijn Duurzaam gebruik van Pesticiden op als verplichting vanaf 2013 voor de lidstaten. Deze richtlijn ‘regelt’ zowel de land-bouwkundige toepassingen als de toepassingen in de ‘niet-landbouw’. Voor de niet-landbouw is de richtlijn duidelijk. Geen toepassing van bestrijdingsmiddelen wanneer er bruikbare niet-chemische oplossingen bestaan; minimalisering waar geen niet-chemische oplossingen bestaan.


    Als doelgebied van niet-landbouw wordt hier beoogd de gebieden waar het ‘brede publiek’ zich begeeft, waar kwetsbare groepen als kinderen zich begeven, specifiek benoemd als openbare gebieden, rond scholen, zorginstellingen en op sportterreinen. In Nederland heeft vanaf 2009 een klankbordgroep - waar Eco Consult (Jan Hekman) namens Stadswerk aan deelnam - inbreng gehad in studie naar de invulling van de richtlijn.

     
    2007 LBOW-besluit
    Het Landelijk Bestuur Overleg Water (LBOW) heeft het advies van de OVO-werkgroep overgenomen om het bestrijdingsmiddelengebruik in te perken. Dit LBOW-besluit geeft aan dat vanaf 2007 op verhardingen alleen nog mag worden gewerkt met een emissieverlagende methode, de zogenaamde DOB-methode. Er wordt vooral gefocust op het verminderen van drinkwaterknelpunten. De milieubewegingen richten zich vooral op de toxische kant van het gebruik. De toxiciteit van met name glyfosaat voor mensen en waterleven.

    13 november 2006 Verantwoord onkruidbeheer op verhardingen
    Het Landelijk Bestuur Overleg Water (LBOW), voorheen de Commissie Integraal Waterbeheer (CIW), brengt rapportages uit met aanbevelingen ten aanzien van het waterbeheer waaronder het rapport "Naar een verantwoord onkruidbeheer op verhardingen - Beleidsadvies voor emissiebeperking in het onkruidbeheer op verhardingen"

     

    25 mei 2004 Nota Duurzame gewasbescherming

    De Nota Duurzame Gewasbescherming gaf in 2004 aan dat er van alle voornemens nog weinig of onvoldoende was terechtgekomen.


     

    26 maart 1997 Bestuurlijke Afspraken
    Sinds de komst van het Meerjarenplan Gewasbescherming in 1989 wordt discussie gevoerd over de legitimiteit van het gebruik van toxische stoffen in de openbare ruimte. Opmerkelijk was dat de discussie werd geïnitieerd door gemeenten en ministeries en op gemeentelijk niveau vaak werd opgepakt door bewonersgroepen. Kort na het verschijnen van het meerjarenplan dienden zich drinkwaterinnamestops aan voor het Maaswater tengevolge van hoge concentraties diuron en glyfosaat, gebruikt voor onkruidbeheer op verhardingen. 

    Dit leidde tot afspraken voor gebruik van bestrijdingsmiddelen op verhardingen. De Bestuurlijke Afspraken tussen VNG, Vereniging Stadswerk, een viertal ministeries, VEWIN, VHG en de Unie van Waterschappen zouden in het jaar 2000 tot gevolg moeten hebbe dat de emissie met 90% werd verlaagd ten opzichte van die van 1997. De drinkwaterbereider (VEWIN) en de waterbeheerders (Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Unie van Waterschappen) speelden een belangrijke rol in de discussie.
    Eco Consult – Groen, Milieu & Management B.V.  -  Plesmanstraat 59-33  -   3905 KZ Veenendaal  
    T +31(0)85 3038 627 -  E info@ecoconsult-gmm.nl  |  Disclaimer  | Privacyverklaring
      Website: Protractus Internet Oplossingen
    Home Contact Over ons
    DIENSTEN PROJECTEN